با افزایش تنشها میان ایران و اسرائیل و رسیدن آن به مرحلهای حساس، بازارهای مالی در وضعیت انتظار و بلاتکلیفی قرار گرفتهاند. در حال حاضر، قیمت ارز، نفت و طلا بهطور شفاف و مشخص اعلام نمیشود. این عدم قطعیت موجب سردرگمی بسیاری از فعالان بازار فولاد شده و تصمیمگیری را برای آنها دشوار کرده است. در چنین شرایطی، احتمال بروز نوسانات ناگهانی در قیمت محصولات ورق فولادی، بهویژه مقاطع پرمصرفی همچون میلگرد و تیرآهن، بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
در ادامه به بررسی تاثیرات جنگ و آشوب بر قیمت بازار فولاد میپردازیم:
-
اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه
یکی از مهمترین عواملی که در زمان جنگ بر قیمت فولاد اثر میگذارد، اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه است. بسیاری از کشورهایی که درگیر درگیریهای نظامی میشوند، تولیدکننده یا صادرکننده مهم سنگآهن، زغالسنگ متالورژیکی، و فولاد خام هستند. وقوع جنگ در این مناطق، منجر به کاهش استخراج، تعطیلی معادن، توقف تولید کارخانهها و از کار افتادن زیرساختهای حیاتی میشود. بهعنوان نمونه، جنگ در اوکراین که یکی از بازیگران مهم تولید فولاد در اروپای شرقی است، باعث افت شدید صادرات فولاد و افزایش قیمتها در بازار اروپا شد.
-
افزایش هزینههای حملونقل و بیمه
عامل دیگر، افزایش هزینههای حملونقل و بیمه کالاهای صنعتی است. زمانی که یک منطقه دچار جنگ میشود، امنیت مسیرهای دریایی، ریلی و زمینی تهدید میشود و شرکتهای حملونقل معمولاً یا فعالیت خود را متوقف میکنند یا نرخهای خود را به شدت افزایش میدهند تا ریسک را جبران کنند. در چنین شرایطی، حتی اگر تولید فولاد در سایر کشورها ادامه داشته باشد، رساندن آن به بازارهای هدف بسیار پرهزینه میشود. این موضوع بهویژه در مورد فولادهایی که بهصورت بینالمللی معامله میشوند، اثرگذار است و قیمتها را در سطح جهانی بالا میبرد.
-
افزایش تقاضا برای فولاد در بخش نظامی و بازسازی
جنگ همچنین میتواند باعث افزایش تقاضا برای فولاد در صنایع نظامی و عمرانی شود. در دوره جنگ، دولتها معمولاً سفارشات کلانی برای ساخت تسلیحات، تجهیزات زرهی، پناهگاهها و زیرساختهای نظامی میدهند که این نیاز به فولاد را افزایش میدهد. از سوی دیگر، پس از پایان جنگ، فرایند بازسازی مناطق تخریبشده آغاز میشود که شامل ساخت مجدد خانهها، پلها، جادهها و تأسیسات صنعتی است. همه این پروژهها نیازمند حجم بالایی از فولاد هستند که همین موضوع میتواند باعث تداوم تقاضای بالا برای ماهها یا حتی سالها شود.
-
نوسانات بازارهای مالی و سرمایهگذاری
در سطح اقتصاد کلان، جنگ باعث ایجاد نااطمینانی در بازارهای جهانی میشود. این نااطمینانی میتواند سرمایهگذاران را به سمت احتکار فولاد یا معاملههای سفتهبازانه سوق دهد، که منجر به افزایش غیرمنطقی قیمتها میشود. در واقع، گاهی اوقات افزایش قیمت فولاد بیشتر از آنکه ناشی از کاهش عرضه واقعی باشد، ناشی از ترس و رفتارهای هیجانی بازار است.
-
تحریمها و محدودیتهای صادراتی
نکته بسیار مهم دیگر، تحریمهای اقتصادی است که در دوران جنگ یا تنشهای ژئوپلیتیکی اعمال میشود. اگر یکی از کشورهای بزرگ تولیدکننده فولاد یا مواد اولیه آن تحت تحریم قرار گیرد، صادرات آن کاهش مییابد یا متوقف میشود. در نتیجه، بازار جهانی با کاهش عرضه مواجه میشود و قیمتها افزایش مییابد. این موضوع در مورد کشورهایی مانند روسیه یا ایران که نقش مهمی در بازار انرژی و فلزات دارند، بهوضوح مشاهده شده است.
در مجموع، اگرچه شدت و جهت اثر جنگ بر قیمت فولاد ممکن است بسته به شرایط جنگ، منطقه درگیری و ساختار بازار جهانی متفاوت باشد، اما در اکثر موارد جنگ منجر به افزایش قیمت فولاد در کوتاهمدت و میانمدت میشود. مگر آنکه همزمان رکود اقتصادی جهانی نیز اتفاق بیفتد که باعث افت تقاضای کل شود.
